Stel je voor: je ligt met griep op de bank, en elke dag dat je niet werkt, verdien je ook echt niets. Geen loon. Geen uitkering. Niks. Als werknemer heb je daar min of meer bescherming tegen, maar als ZZP'er? Dan staat de rekening gewoon op je deurmat.
▶Inhoudsopgave
Precies daarom bestaat een vrijwillige ziekteverzuimverzekering, ofwel een VVVZ. In dit artikel lees je precies wat het is, hoe het werkt, wat het kost en of het iets voor jou is.
Waarom is ziekte een groter probleem voor ZZP'ers?
Als ZZP'er draai alles om jouw werk. Geen werk = geen geld.
Simpel, maar ook best eng als je erover nadenkt. Werknemers hebben het in eerste instantie makkelijker: hun werkgever betaalt minimaal 70% van het salaris door tijdens ziekte, en vaak zelfs 100% in het eerste jaar. Jij als zelfstandige hebt die zekerheid niet.
En laten we het hebben over cijfers. Uit onderzoek blijkt dat jaarlijks zo'n 1 op de 5 ZZP'ers langdurig ziek wordt.
Dat is een behoorlijk aantal. En langdurig betekent vaak weken, soms maanden. Zonder inkomen. Zonder buffer. Zonder een vangnet.
Daar komt nog bij dat ZZP'ers in bepaalde branches — denk aan de bouw, transport of zorg — vaker te maken krijgen met fysieke klachten. Maar ook burn-out en mentale klachten nemen toe. Kortom: de kans dat je als ZZP'er ooit ziek wordt, is reëel. De vraag is niet óf het gebeurt, maar wanneer.
Wat is een VVVZ precies?
Een vrijwillige ziekteverzekering (VVVZ) is een verzekering die je als ZZP'er vrijwillig afsluit om een uitkering te ontvangen als je ziek bent en niet kunt werken. Het woordje 'vrijwillig' is belangrijk: de overheid verplicht je niet om deze verzekering af te sluiten.
Jij beslist zelf of je dat risico wilt lopen of niet. De verzekering vangt een deel van je inkomsten op tijdens ziekte. Hoeveel precies, hangt af van de polis die je kiest. Maar het idee is altijd hetzelfde: je krijgt een maandelijkse uitkering zodra je door ziekte niet meer aan het werk kunt.
Hoe werkt een VVVZ in de praktijk?
Laten we het stap voor stap doornemen. Je kiest een verzekeraar en een polis die past bij jouw situatie.
Je sluit een polis af
Je bepaalt zelf hoe hoog de uitkering moet zijn — meestal een percentage van je gemiddelde inkomen, met een maximum. Veel verzekeraars bieden een dekking tot zo'n 70 tot 80% van je netto-inkomen. Bijna elke VVVZ heeft een wachtperiode, ook wel wachttijd genoemd. Dat is het aantal dagen dat je ziek moet zijn voordat de verzekering begint met uitkeren.
Er is een wachtperiode
Die wachtperiode ligt meestal tussen de 30 en 90 dagen. Sommige verzekeraars bieden ook een kortere wachtperiode, maar dat is duurder.
Je wordt ziek en meldt het
Als je ziek wordt, meld je dat bij de verzekeraar. Na afloop van de wachtperiode begin je met het ontvangen van de uitkering.
Medische keuring kan nodig zijn
De duur van de uitkering verschilt per polis — sommige verzekeringen betalen 12 maanden uit, andere 24 maanden, en weer andere tot je weer aan het werk kunt. Heb je er wel eens bij stilgestaan hoe lang je het redt zonder inkomen bij arbeidsongeschiktheid? Bij het afsluiten van een VVVZ word je vaak medisch gekeurd. Dat betekent dat de verzekeraar wil weten of je al bestaande klachten heeft.
Afhankelijk van de uitkomst kan de verzekeraar je accepteren, extra voorwaarden stellen, of je afwijzen. Hoe jonger en gezonder je bent, hoe makkelijker je wordt geaccepteerd.
Welke verzekeraars bieden een VVVZ aan?
Er zijn verschillende partijen die een vrijwillige ziekteverzekering aanbieden. Bekende namen zijn Zilveren Kruis, Achmea, Unive, De Sloter en Avero. De polisvoorwaarden, dekkingsgraad en prijzen verschillen behoorlijk per aanbieder.
Daarom is het belangrijk om niet meteen de eerste polis te kiezen, maar echt te vergelijken.
De kosten hangen af van factoren als je leeftijd, beroep, gezondheid en de hoogte van de gewenste uitkering. Maar als richtlijn: reken op een premie vanaf zo'n €20 tot €100 per maand. Een basisdekking is het goedkoopst, een uitgebreide polis met korte wachtperiode en hoge uitkering kost logischerwijs meer.
Wat zijn de voordelen van een VVVZ?
De voordelen spreken voor zich, maar ze zijn het waard om even op een rijtje te zetten.
Financiële zekerheid. Dit is het belangrijkste voordeel. Je weet dat je inkomsten blijven stromen als je ziek bent.
Geen zorgen over de huur, de hypotheek of de boodschappen. Mentale rust. Zonder financiële stress herstel je sneller. Dat klinkt misschien soft, maar het is puur praktisch: wie zich zorgen maakt over gén gén geld, wordt niet snel beter. Continuïteit van je bedrijf. Met een uitkering kun je eventueel iemand inhuren om je werk over te nemen, of gewoon de tijd nemen om te herstellen zonder dat je bedrijf de pan in gaat.
En wat zijn de nadelen?
Geen verzekering is perfect, en een VVVZ vormt hierop geen uitzondering. Het kost geld. De premie is een vast maandbedrag dat je ook betaalt als je nooit ziek wordt.
Voor ZZP'ers met een krap budget kan dat een dingetje zijn. De wachtperiode. Je bent de eerste 30 tot 90 dagen zelf verantwoordelijk voor de werking van je ziekengeldverzekering.
Voor korte ziektes helpt de verzekering dus niet direct. Medische keuring. Als je al klachten hebt, kan het lastig worden om een geschikte arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten. Of je betaalt een hogere premie, of bepaalde aandoeningen worden uitgesloten van dekking. Beperkte uitkering. Je krijgt nooit 100% van je inkomen vergoed.
Meestal max 70 tot 80%. Dat betekent dat je altijd een deel zelf moet dekken.
Alternatieven om te overwegen
Een VVVZ is niet de enige manier om je te beschermen. Er zijn ook andere opties die je kunt combineren. Een noodfonds opbouwen. Door maandelijks een bedrag opzij te zetten, creëer je zelf een buffer.
Een vuistregel is om 3 tot 6 maanden vaste lasten opzij te hebben.
Dat dekt een korte ziekteperiode prima. Arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov). Dit is een vergelijkbare verzekering, maar dan specifiek gericht op langdurige arbeidsongeschiktheid.
Een aov is meestal duurder, maar biedt een langere dekking. Bedrijfsopvolging regelen. Zorg ervoor dat er iemand is die je bedrijf kan overnemen als je uitvalt. Dat is geen verzekering, maar wel een slimme manier om risico's te beperken.
Moet je een VVVZ afsluiten?
Dat hangt helemaal af van jouw persoonlijke situatie. Heb je al een flink spaarpotje?
Dan heb je misschien minder snel een VVVZ nodig. Heb je een gezin, een hypotheek en weinig reserves? Dan is een VVVZ echt iets om serieus te overwegen. De basisregel is simpel: hoe meer financiële verplichtingen je hebt en hoe minder buffer je opgebouwd hebt, hoe belangrijker een VVVZ wordt.
Het is geen luxe — het is een verstandige bescherming tegen iets dat vaker gebeurt dan je denkt. Mijn advies?
Vergelijk minstens drie verzekeraars, lees de polisvoorwaarden goed door en overweeg om een onafhankelijk verzekeringsadviseur te raadplegen.
Die kan je helpen de juiste keuze te maken voor jouw situatie. Want laten we eerlijk zijn: niemand hoopt ziek te worden, maar voorbereid zijn maakt het verschil.