Hoe werkt het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) in 2026?

Je bent ZZP'er en het gaat even minder. Misschien heb je klanten verloren, zit je in een dip, of worstel je met geldproblemen.

Dan is het fijn om te weten: er bestaat iets als het Bbz. Maar hoe werkt dat eigenlijk? En wat kun je er in 2026 echt aan hebben? Leg het rustig uit, want het is eigenlijk best logisch als je het eenmaal doorhebt.

Wat is het Bbz precies?

Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen, kortweg Bbz, is een regeling van de overheid voor ondernemers die in financiële problemen zitten. Het is bedoeld als vangnet.

Dus niet voor iedereen die even wat extra cash wil, maar specifiek voor zelfstandigen die het zonder deze steun niet redden.

Je krijgt via het Bbz een uitkering die vergelijkbaar is met de bijstand. Daarnaast kun je een lening krijgen om je bedrijf door een moeilijke periode te loodsen. Het is dus een combinatie van inkomensondersteuning én een financiële boost voor je onderneming.

Wie komt in aanmerking voor het Bbz in 2026?

Niet iedere ZZP'er kan zomaar een aanvraag indienen. Er gelden strenge eisen, en dat is ook wel begrijpelijk.

• Je bent minimaal 18 jaar oud en nog niet met pensioen.
• Je bent als zelfstandige actief geweest en je bedrijf is gevestigd in Nederland.
• Je inkomen is gedaald tot onder het bestaansminimum.
• Je hebt voldoende geprobeerd om je bedrijf draaiende te houden.
• Je bedrijf heeft nog perspectief, of je kunt aantonen dat je het bedrijf op een verantwoorde manier beëindigt.
• Je hebt geen toegang tot andere financiële middelen, zoals spaargeld of andere regelingen.

De belangrijkste voorwaarden zijn: Let op: de gemeente beoordeelt jouw aanvraag.

Dus het is geen automatische uitkering. Ze kijken naar jouw persoonlijke situatie, je inkomsten, je vermogen en of je echt alles hebt geprobeerd.

Hoeveel krijg je via het Bbz?

De hoogte van de Bbz-uitkering hangt af van jouw situatie. In 2026 gelden de volgende normbedragen voor een eenpersoonshuishouden:

• Alleenstaande: circa €1.394 bruto per maand (dit is gelijk aan de bijstandsnorm).
• Gezin: het bedrag is afhankelijk van de samenstelling van je huishouden.

Daarnaast kun je een lening aanvragen voor je bedrijfsvoering. Die lening kan oplopen tot maximaal €37.500. Je betaalt daarover rente, en de looptijd is maximaal 10 jaar.

De exacte voorwaarden van de lening worden per geval bekeken. Geen paniek.

Wat als je al een hypotheek of schulden hebt?

De gemeente kijkt naar je totale financiële situatie. Als je een hypotheek hebt, wordt die meegewogen in de berekening. Het kan zijn dat je uitkering iets lager uitvalt, maar dat verschilt per geval.

Belangrijk is dat je alles openlegt. Wat je verbergt, komt altijd boven water, en dan wordt het juist lastiger.

Hoe vraag je het Bbz aan?

Je dient je aanvraag in bij jouw gemeente. In veel gemeentes kun je dit online doen via de website van de gemeente, of je maakt een afspraak voor een gesprek. Neem de volgende zaken mee:

• Een actuele begroting en een liquiditeitsprognose (laat zien hoe het met je geld zit).
• Je meest recente aangifte inkomstenbelasting.
• Een overzicht van je baten en lasten.
• Eventuele offertes, contracten of correspondentie met klanten die aantonen dat je bedrijf in de problemen zit.

Het kan even duren voordat er een besluit is. Gemiddeld duurt de behandeling 8 weken, maar het kan sneller of langer zijn.

Tijdens die wachtperiode kun je soms een voorschot krijgen, maar dat is niet gegarandeerd.

Wat moet je doen als je Bbz krijgt?

Je krijgt de uitkering niet zomaar. Er zitten verplichtingen aan vast. Je moet bijvoorbeeld: Kortom: je moet laten zien dat je serieus bezig bent.

• Actief meewerken aan het opbouwen of afbouwen van je bedrijf.
• Maandelijks je inkomsten en uitgaven rapporteren aan de gemeente.
• Eventueel een bedrijfsplan opstellen met concrete stappen.
• Meewerken aan begeleiding of trainingen die de gemeente aanbiedt.

Het Bbz is geen uitkering waar je jarenlang van kunt leven zonder iets te ondernemen.

Wat als je aanvraag wordt afgewezen?

Dan kun je bezwaar maken. Je hebt 6 weken de tijd om een bezwaarschrift in te dienen bij de gemeente.

Leg duidelijk uit waarom je het niet eens bent met het besluit. Als het bezwaar ook wordt afgewezen, kun je in beroep gaan bij de rechtbank. Overleg in dat geval met een juridisch loket of een gespecialiseerde adviseur.

Alternatieven en aanvullende regelingen

Het Bbz is niet de enige optie. Afhankelijk van je situatie kun je ook kijken naar:

• Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen): deze regeling is inmiddels vervangen door het Bbz, maar als je al een Tozo had, kan dat nog van toepassing zijn.
• Gemeentelijke subsidies: sommige gemeentes bieden extra steun voor ondernemers, bijvoorbeeld voor omscholing of innovatie.
• Voordeelurenregeling: als je Bbz ontvangt, kun je soms extra uren werken zonder dat je uitkering meteen omlaag gaat.

Check altijd de website van jouw gemeente voor de actuele regelingen. De regels verschillen per gemeente, en wat in Amsterdam geldt, hoeft in Vlissingen niet per se hetzelfde te zijn.

Conclusie: het Bbz als laatste redmiddel

Het Bbz is geen makkelijke weg, maar het bestaat precies voor momenten dat het écht nodig is.

Als ZZP'er zit je er alleen voor, en dat kan best zwaar zijn als het even tegen zit. Maar je hoeft het niet alleen te doen. Ga naar je gemeente, leg je situatie bloot, en kijk wat er mogelijk is. En onthoud: de Bbz-regeling voor ZZP'ers is geen teken van falen. Het is een tool om weer op te starten. Veel succes!